Istorijat

Na razvoj pirotskog školstva najviše je uticao nedostatak školskog prostora. Posle oslobođenja, do 60-tih godina u Pirotu, školski prostor nije bio dovoljan što je bilo uslovljeno formiranjem progimnazija i osmogodišnjih škola, a kasnije i velikim migracijama stanovništva iz sela u Pirot. Krajem 50-tih godina HH veka u pirotskoj opštini radilo je 9 osmorazrednih, 4 šestorazredne, 18 petorazrednih i 2 četvororazredne osnovne škole, što nije bilo dovoljno za 9729 učenika koji su se školovali u ljima. U ovakvim uslovima bilo je otežano normalno odvijanje nastavnog i vannastavnog rada škole.

Iz tog razloga na konferenciji narodne vlasi pirotskog rukovodstva, rukovodioca škola, članova Saveta za prosvetu i kulturu narodnog sreza Pirot, održane 18. januara 1957. godine, analizirano je postojeće stanje školskog prostora u Pirotu i razmatrano pitanje podizanja nove školske zgrade. Nakon diskusije i sagledavanja postojećeg stanja odlučeno je da s i potreba Učiteljske školee podigne nova školska zgrada na području naselja Senjak u produžetku dvorišta Učiteljske škole u pravcu severoistoka. Izgradnja nove školske zgrade imala je za cilj da rastereti postojeće škole i na taj način bolje organizuje vaspitno-obrazovni rad u njima.

Prilikom utvrđivanja investicionog programa i lokacije nove školske zgrade, pošlo se od perspektivnog urbanističkog plana razvoja grada, migracija stanovništva i potreba Učiteljske škole u Pirotu, tako da je novi školski objekat lociran pored Učiteljske škole kao buduća vežbaonica.

Škola je nastala deobom Osnovne škole „Vuk Karadžić“.

Naziv je škola dobila po danu oslobođenja grada Pirota (8. septembar 1944. godine) od okupatora u toku Drugog svetskog rata.

Sredstva za rad škole izdvojena su iz sredstava Osnovne škole „Vuk Karadžić“, Osnovne škole „Pavle Krstć“ (danas Osnovna škola „Sveti Sava“) i društvenog fonda za školstvo. Zgrada je projektovana tako da se radovi mogu izvoditi u dve etape. Po završetku prve etape škola je mogla da radi kao nezavisna samostalna jedinica.

Direktor škole Petar Videnović o novoj školskoj zgradi piše: Zgrada na Senjaku građena je od tvrdog materijala i prema projektu Projekt-biroa u Pirotu. Suva je, svetla i čista. Ambijent zgrade vaspitno utiče na učenike. Mnogi su iz pažnje i osećanja da ne nanesu štetu postali disciplinovaniji i obazriviji.

S obzirom da škola nije imala sredstva za izgradnju fiskulturnih terena, pribeglo se radnim akcijama, pa je u školskoj 1962/1963. godini izgrađeno na ovaj način odbojkaško igralište, a sledeće godine košarkaško i rukometno. Takođe je uprava škole organizovala izgradnju pomoćne prostorije za kuhinju i ostave i to od dobrovoljnih priloga radnika, đaka i drugih.

Druga faza u izgradnji školske zgrade počela je 1966. godine kada su Upravni odbor i Savet škole doneli odluku o realizaciji izgradnje druge etape školske zgrade. Izgradnjom školske zgrade u drugoj fazi, škola je podmirila sve svoje potrebe za rad.

Kao vaspitno-obrazovna ustanova OŠ „8.septembar“ počela je sa radom 5. septembra 1961. godine. Prva tri meseca od osnivanja, škola je organizovala svoj rad u OŠ „Vuk Karadžić“ i u zgradi Škole učenika u privredi jer nije imala izgrađenu školsku zgradu. Nova zgrada na Senjaku školi je 28. novembra 1961. godine predata na upravu. Škola je konačno otpočela sa radom u zgradi na Senjaku 4.12.1961. godine. Kako je škola nastala da bi rasteretila postojeće osnovne škole u gradu, ona je nakon osnivanja iz sastava OŠ „Vuk Karadžić“ dobila 12 odeljenja mlađih razreda i 12 odeljenja starijih razreda, a iz OŠ „Pavle Krstić“ (danas OŠ „Sveti Sava“) po odluci Saveta za prosvetu 6 odeljenja starijih razreda.

U prvoj školskoj 1961/1962. godini škola je imala ukupno 30 odeljenja, od toga su po 2 odeljenja bila kombinovana u isturenim odeljenjima škole u Poljskoj Ržani i Držini.